केंद्र शासनाच्या प्रमुख योजना

भारत सरकारद्वारे ग्रामीण विकासासाठी आणि नागरिकांच्या कल्याणासाठी राबवण्यात येणाऱ्या महत्त्वाच्या योजनांची सविस्तर माहिती खालीलप्रमाणे आहे.

• १. प्रधानमंत्री आवास योजना (ग्रामीण) - PMAY-G

  📝 उद्देश: ग्रामीण भागातील प्रत्येक बेघर कुटुंबाला पक्के घर उपलब्ध करून देणे.

  ✅ पात्रता निकष:

  • लाभार्थी कुटुंबाचे नाव SECC-2011 (सामाजिक-आर्थिक जात जनगणना) च्या यादीत असावे.
  • कुटुंबाकडे स्वतःचे पक्के घर नसावे.
  • कुटुंबातील कोणताही सदस्य सरकारी नोकरीत नसावा.

  
  

  💰 मिळणारे लाभ:

  • घर बांधकामासाठी ₹ १,२०,०००/- ची आर्थिक मदत (टप्प्याटप्प्याने).
  • मनरेगा अंतर्गत ९० दिवसांची मजुरी.
  • शौचालय बांधकामासाठी स्वच्छ भारत मिशन अंतर्गत अतिरिक्त ₹ १२,०००/-.

• २. प्रधानमंत्री किसान सन्मान निधी (PM-KISAN)

  📝 उद्देश: अल्पभूधारक शेतकऱ्यांना शेतीसाठी आणि घरगुती गरजांसाठी निश्चित आर्थिक मदत देणे.

  ✅ पात्रता निकष:

  • ज्या शेतकऱ्यांच्या नावावर शेतजमीन आहे.
  • आयकर भरणारे (Income Tax Payers) शेतकरी अपात्र आहेत.
  • सरकारी कर्मचारी किंवा १०,००० पेक्षा जास्त पेन्शन घेणारे अपात्र आहेत.

  
  

  💰 मिळणारे लाभ:

  • वर्षाला एकूण ₹ ६,०००/- थेट बँक खात्यात जमा.
  • हे पैसे प्रत्येकी ₹ २,०००/- च्या तीन हप्त्यांमध्ये मिळतात.

• ३. जल जीवन मिशन (JJM) - हर घर जल

  📝 उद्देश: २०२४ पर्यंत प्रत्येक ग्रामीण कुटुंबाला नळाद्वारे शुद्ध पिण्याचे पाणी पुरवणे.

  ✅ योजनेचे स्वरूप:

  • गावात पाण्याची टाकी आणि पाईपलाईन टाकणे.
  • प्रत्येक घराला वैयक्तिक नळ जोडणी (FHTC) देणे.
  • पाण्याची गुणवत्ता तपासणी करणे.

  
  

  💰 लाभ:

  • पाणी भरण्यासाठी लांब जावे लागणार नाही.
  • शुद्ध पाणी मिळाल्याने आजारांचे प्रमाण कमी होईल.

• ४. आयुष्यमान भारत योजना (PM-JAY)

  📝 उद्देश: गरीब कुटुंबांना मोफत वैद्यकीय उपचार आणि आरोग्य सुरक्षा प्रदान करणे.

  ✅ पात्रता:

  • SECC-2011 यादीनुसार गरीब आणि गरजू कुटुंबे.
  • ज्यांच्याकडे 'आयुष्यमान भारत गोल्डन कार्ड' आहे.

  
  

  💰 लाभ:

  • प्रति कुटुंब प्रति वर्ष ₹ ५,००,०००/- पर्यंतचे मोफत उपचार.
  • सरकारी आणि निवडक खाजगी रुग्णालयात उपचार घेता येतात.
  • कोविड, कॅन्सर, हृदयरोग यांसारख्या मोठ्या आजारांचा समावेश.